Gazeta.pl  | metrocafe.pl  | Poczta  | Forum  | Blogi  | Wyborcza.pl  
Pogoda  | Randki  | Gry
 » artykuły  » porady  » Clostridium tetani czyli tężec

Clostridium tetani czyli tężec

Tężec - choroba zwierząt i ludzi

2011-04-15 11:00:00

porady

Tężec jest ciężką chorobą zakaźną zwierząt i ludzi. Zwierzętami najbardziej wrażliwymi na zakażenie są konie. Psy i koty chorują rzadko. Choroba wywoływana jest przez bakterie – laseczki tężca, powszechnie występujące w środowisku. Drobnoustroje do organizmu wnikają przypadkowo - za pośrednictwem ran. Dlatego odpowiednio przeprowadzona toaleta wszelkiego rodzaju skaleczeń i pogryzień jest nieoceniona w profilaktyce tężca
fot. za wikipedia.org
Laseczki tężca (Clostridium tetani) są bakteriami bezwzględnie beztlenowymi – tzn. żyją i rozmnażają się wyłącznie w środowisku pozbawionym tlenu np. w treści jelit zwierząt. W warunkach tlenowych – niekorzystnych dla tych drobnoustrojów, przechodzą w formę spoczynkową (przetrwalniki) odporną na działanie tlenu. Przetrwalniki mogą całymi latami zachowywać zdolności życiowe i w odpowiednim momencie powracać do formy wegetatywnej - zdolnej do rozmnażania.

Głównym źródłem laseczek tężca jest kał zwierząt – zwłaszcza koni. Wyschnięte odchody roznoszone przez wiatr przyczyniają się do rozprzestrzeniania przetrwalników bakterii w środowisku. Ziemia, piasek i kurz na terenach sąsiadujących z pastwiskami i wybiegami dla koni bywają znacznie zanieczyszczone tymi patogenami.

Przetrwalniki laseczek tężca do organizmu wnikają przez rany skóry i błon śluzowych. Najniebezpieczniejsze są głęboko penetrujące skaleczenia – rany kłute, postrzałowe, w których dostępność tlenu jest ograniczona, a przez to panują w nich warunki odpowiednie do rozwoju Clostridium. W takim środowisku z przetrwalników rozwijają się formy wegetatywne i rozpoczynają produkcję toksyn uszkadzających układ nerwowy. Toksyny wędrują drogą nerwów obwodowych do centralnego układu nerwowego, w którym zakłócają prawidłowe przewodnictwo impulsów nerwowych. Skutkiem tego jest ciągły przepływ sygnałów nerwowych, a co za tym idzie - skurcz mięśni szkieletowych.

Objawy tężca pojawiają się po kilku dniach do kilku miesięcy od chwili wniknięciu przetrwalników do rany. Początkowo mają one postać przykurczów mięśni w okolicy zranienia. Z czasem, gdy toksyna dociera do wyższych pięter układu nerwowego, skurcze obejmują coraz więcej grup mięśni. W tym czasie zwierzak ma trudności w poruszaniu. Jego ruchy są nieskoordynowane. W zaawansowanym stanie dochodzi do uogólnianego skurczu mięśni całego ciała (postawa kozła gimnastycznego). Mięśnie oddechowe także ulegają skurczowi – ryzyko uduszenia. Skurczom towarzyszy silna bolesność.

Leczenie zwierząt, u których wystąpiły objawy nerwowe zwykle jest nieskuteczne. Rokowanie zależy od wielu czynników – m.in. od ilości wytworzonej toksyny, miejsca wniknięcia bakterii oraz sił obronnych organizmu. Rokowanie jest tym gorsze, im więcej toksyny przedostało się u kładu nerwowego. Chirurgiczne opracowanie rany – usunięcie źródła toksyn, zwiększa szanse chorego na przeżycie.

Ze względu na niezadawalające efekty leczenia profilaktyka przeciwtężcowa jest najskuteczniejszym sposobem ochrony przed tą chorobą. Program obowiązkowych szczepień ochronnych z powodzeniem stosuje się u ludzi. Wśród zwierząt najczęściej szczepione są konie, gdyż ten gatunek cechuje duża wrażliwość na toksynę tężcową. U psów i kotów ten rodzaj profilaktyki jest mniej popularny. Poza szczepieniem niezmiernie ważne w ochronie przed tężcem jest odpowiednia higiena ran. Świeże rany, zanim zostaną opatrzone przez lekarza, należy odkazić wodą utlenioną. Ważne, aby nie tamować od razu wypływającej krwi, która wypłukuje ewentualne zanieczyszczenia. Wbite przedmioty, poza dużymi ciałami obcymi, których usunięcie wymaga pomocy lekarskiej, należy niezwłocznie usunąć. Miejsce zranienia powinno zostać osłonięte jałowym opatrunkiem przepuszczającym powietrze – ważny dostęp tlenu hamującego namnażanie Clostridium.

bk
Komentarze